Waarover moet vakantietoeslag worden betaald?

Als geen sprake is van een duidelijk gedefinieerd all-in loon moet ieder jaar, vaak in juni, vakantiebijslag worden uitbetaald. Wettelijk hoeft dat alleen over een bedrag ter grootte van driemaal het minimumloon, maar vaak is in de arbeidsovereenkomst opgenomen dat over het gehele loon vakantiebijslag moet worden betaald. Indien niet bij cao is afgeweken, moet dus veelal vakantiebijslag over “het loon” worden betaald.

Loon artikel 6 WML

Maar wat is nu “het loon”? Welke componenten vallen daaronder? Daarvoor moet gekeken worden naar artikel 6 WML waar dit loonbegrip is gedefinieerd. Het gaat om “geldelijke inkomsten uit hoofde van de dienstbetrekking”. Niet vereist is dat het loon door de werkgever is verschuldigd. Hierdoor vallen bijvoorbeeld fooien onder dit loonbegrip. De inkomsten moeten geldelijk zijn. Kost en inwoning vallen daardoor bijvoorbeeld niet onder dit loonbegrip. Verder moeten de inkomsten uit hoofde van de dienstbetrekking worden betaald. Om deze reden vallen bijvoorbeeld vergoedingen in verband met OR-werkzaamheden buiten werktijd niet onder dit loonbegrip.

Uitzonderingen op het loonbegrip

De wetgever heeft uitzonderingen willen maken op het loonbegrip. De wetgever meende namelijk dat een looncomponent moest worden uitgezonderd als aan één van de volgende uitzonderingsgronden was voldaan:

  1. het loon is niet uit hoofde van de dienstbetrekking;
  2. het loon heeft een onregelmatig karakter: daarbij gaat het niet om de hoogte van het loon, maar om de aanspraak an sich;
  3. het loon komt niet op korte termijn tot uitkering (bijvoorbeeld pas na een jaar).

Op basis van deze uitgangspunten heeft de wetgever limitatief loonbestanddelen uitgezonderd in artikel 6 WML. Daarover hoeft dus geen vakantietoeslag te worden betaald. Het gaat hier onder andere om: vakantiebijslag, winstuitkering (tantième), uitkering bij bijzondere gelegenheden (jubileumuitkering, uitkering i.v.m. incidenteel werken in het weekend), pensioenuitkering, onkostenvergoeding voor noodzakelijke kosten en eindejaarsuitkering (waaronder de dertiende maand).

En andere looncomponenten?

De looncomponenten die wél onder het loonbegrip vallen, en niet specifiek zijn uitgezonderd, daar moet in principe wel vakantiebijslag over worden betaald. Dat betekent dat bijvoorbeeld over gevarentoeslag, ploegentoeslag, consignatietoeslag en overwerktoeslag vakantiebijslag moet worden betaald.

Maar waarom de cursieve woorden in principe? Dat komt omdat wel wordt betoogd dat loonbestanddelen die niet zijn opgesomd als uitzondering in artikel 6 WML, maar wel voldoen aan de principes van de wetgever op basis waarvan de uitzonderingen tot stand zijn gekomen, ook uitgezonderd mogen worden. Dat zou bijvoorbeeld betekenen dat een niet-bedongen gratificatie (anders dan de winstuitkering, die sowieso al is uitgezonderd) die niet vast wordt uitgekeerd – in verband met het onregelmatige karakter (ad 2) – van het loonbegrip moet worden uitgezonderd. Datzelfde zou kunnen gelden voor de jaarlijkse vaste bonus, omdat die niet op korte termijn maar juist eens per jaar tot uitkering komt (ad 3). Deze componenten dienen mijns inziens onder een uitzondering (bijvoorbeeld de uitzondering “uitkering bij bijzondere gelegenheden”) te worden geplaatst. Let op: dit is dus discutabel. Wil je als werkgever voorkomen dat je over een dergelijk bedrag vakantiebijslag moet betalen, probeer deze dan onder één van de wettelijke uitzonderingsgronden te brengen, bijvoorbeeld de eindejaarsuitkering. 

Conclusie

 Vakantiebijslag moet over loon worden betaald. Uitgangspunt is dat dit ten hoogste driemaal het minimumloon is. Er is een limitatieve lijst van uitzonderingen. Over die looncomponenten hoeft geen vakantiebijslag te worden betaald. Als een looncomponent niet onder deze uitzonderingsgronden valt, moet in principe wel vakantiebijslag worden betaald, hoewel er over een aantal looncomponenten nog een discussie loopt.

Op basis van het bovenstaande is in onderstaande tabel te zien over welke looncomponenten er onder andere wél en géén vakantietoeslag moet worden betaald, en over welke looncomponenten er nog een discussie loopt.